This past January, he published a post on a company with some very peculiar characteristics: in John’s words, it gets a cut of sales volume produced by others, [boasting] 90% FCF margin, taking no risk, needing no capital, but still can grow earnings/share, etc. Just as I was dying to learn more about this company, including its name, the remainder of the post was locked for a paid reader, which I am not.

It did not take me long to figure out that the company in question was Natural Resource Partners LP (NRP) based on the hints given by John. I try to train myself to look at a stock with an intention to reject it in the first place and do so as quickly as possible. But I could not do that with NRP.

The reason that I give a stock a pass is more often than not some sort of uncertainty inherent in the investment thesis. But there was very little, if any, uncertainty around NRP, a theme, as we shall see, that permeates different aspects of the business. I have yet to decide if this stock is a ‘yes’ or ‘no’ for myself, but NRP as a business lends itself to evaluating its management and future prospects with a reasonable degree of certainty. That alone is a compelling reason for an astute investor to examine the stock and form his or her own opinion about it. Below I present my on-going attempt to understand and evaluate NRP as a potential investment candidate.

Not-So-Humble Beginnings

NRP was formed in 2002 by Corbin J. Robertson, Jr., who has been managing the business ever since. But its seeds were sown in early 1900s by Hugh Roy Cullen, Robertson’s grandfather and one of the most successful wildcatters in US history.

Starting in oil business in 1918, Hugh Roy Cullen discovered his first oil producing field in 1921. He went on to build a big oil and natural gas empire that found and produced over 1.5 billion barrels of oil equivalent, bolstered by the discovery of 1 billion barrel Tom O’Connor Oil Field.

In 1957, Corbin J. Robertson Sr., who married one of Cullen’s daughters, took the throne. He diversified operations and made it a $1 billion business. But it was his son Corbin ‘Corby’ J. Robertson Jr. who changed everything for good. Having inherited a portion of the family’s big oil fortune, Corby Robertson invested it all in coal in the 1980s - The petroleum business was eventually wound down.

In 1986, Corby Robertson formed Western Pocahantas Properties LP which acquired all of the coal, timber and surface rights of CSX Corporation and New Gauley Coal Corporation for $122 million. Even bigger acquisition took place in 1992, where he formed Great Northern Properties LP that paid $80 million for all of the coal-related assets of Burlington Northern Railroad amounting to some 20 billion tons of coal reserves scattered across a few states. Great Northern Properties’ 20 billion tons of coal is second only to Uncle Sam’s 92 billion tons making Corby Robertson the largest owner of coal in the United States outside the federal government.

In 2002, Corbin J. Robertson Jr. folded around 1 billion tons of his coal reserves into Natural Resource Partners LP, a partnership with Arch Coal, the second largest coal producer in the US. 45% of NRP’s assets were contributed by Western Pocahantas Properties, 14% by Great Northern Properties, and 40% by Arch Coal. 20% of NRP units were simultaneously sold to the public for $90 million, including 8.5% that represented Arch Coal’s interest as the selling unitholder. As a result, the companies under Robertson’s control got to own 46% of NRP units, Arch Coal 34%, and the public 20%. Having contributed sizable reserves to NRP’s assets, Arch Coal today remains one of the largest five coal reserve owners in the US.

Business Model

Although NRP reports revenues in two segments, Minerals Rights (80% of revenue) and Soda Ash (20% of revenue), it is the former that is their core business.

Their exposure to Soda Ash is through 49% non-controlling equity interest in Sisecam Wyoming that mines and processes trona ore into soda ash in Wyoming’s Green River Basin. It is one of the largest and lowest cost soda ash productions in the world. About half of Sisecam’s sales are made in domestic markets and the other half in international markets. Sisecam Wyoming pays quarterly cash distributions that contributes directly to NRP’s top-line. NRP acquired the interest in the soda ash producer in 2013 for $292.5 million. Since then, Sisecam Wyoming has never had a year failing to pay distributions with dividends reduced for two years during Covid - Total Soda Ash distributions NRP has received thus far amount to $505.9 million.

NRP’s core Mineral Rights business refers to the ownership of approximately 13 million acres of mineral interests and other subsurface rights across the United States, but primarily earns revenue from coal royalties. In other words, NRP principally acquires coal properties, leases them to coal producers, and collects royalty payments in exchange. The royalty rate is generally set to be, on average, 6.5% of the gross sales a lessee generates from coal extracted from a certain lease. Operating expenses, capital costs, and other liabilities arising out of production activities are borne entirely by the lessees of the coal properties. This royalty business model detaches NRP from operational burdens so well that the partnership has free cash flow (FCF) margin north of 85%.

The majority of the lessees are contractually obligated to make minimum payments to NRP even if mining activities are temporarily ceased. The payments so made are credited against future royalties to be collected when mining activities resume. But the lessees are time limited on the period available for recouping the minimum payments. This arrangement not only provides NRP with some financial cushion during significant coal price and demand declines but also serves as a strong incentive for the lessees to keep producing and paying handsome royalties to NRP.

Turbulent times are inevitable, especially in minerals industry characterized by its infamous boom and bust cycles. When coal demand or price plummets NRP is hurt but does not bleed as badly as, say, coal producers do. In a sense, it is a ‘Heads, I Win; Tails, I Don’t Lose Much’ setup. What NRP has managed to achieve over the years is dependable coal royalty revenue streams with bulletproof downside protection. The proof is the fact that NRP has generated respectable FCF year after year since its formation in 2002. Its FCF generation over the last 21 years amounts to $4.2 billion.

NRP collects almost half of its coal royalties from metallurgical coal production in Northern, Central and Southern Appalachian regions of the United States and the other half from thermal coal mines located largely in Illinois and to a lesser extent in Montana and Appalachia.

Metallurgical coal production would likely remain the main driver of FCF generation for NRP for the foreseeable future. That is because the technology to replace metallurgical coal in manufacturing primary steel is in pilot phase and would not be commercially available any time soon. New mines also hardly come online as NIMBYism makes the permitting of green field projects onerous, while the resource is finite.

Thermal coal, on the other hand, is in secular decline, especially in the US, a trend likely to persist for environmental and economic reasons. But it helps that NRP’s properties within Illinois basin, which account for the majority of its thermal coal royalties, are the most cost-efficient mines east of the Mississippi River. This gives the otherwise declining segment of the business some competitive strength.

At any rate, NRP’s carbon neutral initiatives, which we shall discuss below, have the potential to make up for the diminishing coal royalty streams in the decades to come.

Industry Dynamics

NRP no longer publicly discloses any information regarding coal reserves that it owns. According to the latest available data, NRP is one of the ten largest coal reserve holders in the US outside the federal government owing to its ownership of about 1.5 billion tons of coal. From the production standpoint, on average, 4.5% of US total coal and 21.5% of the country’s metallurgical coal production comes from NRP properties.

That is no minor market share. But bigger is better only if the enterprise is reasonably profitable. From its inception through 2015, NRP passed the profitability test with flying colors.

Prior to 2015, NRP paid out, on average, 80% of its distributable cash flow (DCF), while increasing DCF by 18% per annum thanks to a decade of acquisition spree. The acquisitions were fueled by loans for the short term and for the long term by issuing debt and additional units. Internal cash flow was hardly used for acquisitions but paid out to unitholders almost entirely so that NRP did not lose face in the equity markets. As a result, NRP built, on top of coal, a portfolio of aggregate, oil and gas properties, and the aforementioned soda ash producer - It stuck unwaveringly to the royalty business model all the while.

The acquisition math made perfect sense. Please note that the numbers presented below are rounded so that the calculations have ‘back of the envelope’ feel. NRP paid the price of 5 times the current royalty stream when it acquired a property. The capital needed to finance that same deal, on the other hand, is raised at the rates that the partnership meets its cost of capital if it had paid 10 times (issuing units) or 15 times (debt financing) for the same royalty stream. NRP has, therefore, proven to be capable of creating excess value at scale.

By all accounts, US coal mining, of which NRP is a key player, is a fragmented industry that is also declining. ‘Operating’ in a declining industry is not as a bad luck as it seems for NRP because, sitting on top of some 1.5 billion tons of coal reserves and at the current run-rate production of 50 million tons, it can pursue a Harvest strategy quite profitably for the next 30 years. That is the worst case scenario and NRP could grow either organically (more on this later) or through M&A in the future as it did in the past.

The fragmented nature of the industry, on the other hand, posses a challenge to NRP. The industry has undergone considerable consolidation since 1976. The top ten producers had increased their share of total US coal production from 38% in 1976 to 65% in 2007. As a result, only a handful of lessees generate approximately 75% of NRP’s coal royalty revenues as of 2023. For instance, royalties paid by Alpha Metallurgical Resources make up 30% of NRP’s coal royalty revenues, Foresight Energy Resources 20%, Hatfield Metallurgical Coal Holdings & Ramaco Resources 18%, Rosebud Mining 7%, a mix of private metallurgical and thermal coal producers the remaining 25%. Customer concentration of this magnitude poses a risk of losing large portion of revenues should the significant customers’ sales drop. Those significant customers may also posses some bargaining power to negotiate royalty rates with NRP.

In coal royalty space, the buyer and supplier are more often than not the same entity: the coal producer. From the US coal ownership chart above, one can see that it is the coal producers who are largely the coal reserve owners, save for an investment partnership or two. When NRP acquires a coal property, it is, therefore, generally a win-win transaction where a coal producer gets to sell its coal reserve at a better valuation than otherwise available and NRP pays for the same coal royalty stream way below its cost of capital as mentioned above. As a result, the power of a supplier can be practically disregarded as far as NRP’s business model is concerned.

A far more real threat to a coal royalty business is non-consumption or weakness in coal demand that manifests itself in declining coal price. The use of thermal coal in electricity generation in the US keeps declining owing primarily to the significant reduction in natural gas prices relative to that of coal. Another contributing factor is increased generation from wind and solar driven by federal subsidies and backed by lower costs. If one wants to make steel without using metallurgical coal, the technology is basically there, although it would be expensive. Until the economics works for such alternative techniques for making green steel, substitution threat remains less pronounced for met coal compared to its thermal counterpart.

NRP maintains that its competitors in purchasing royalty producing coal properties include land companies, coal producers, international steel companies and private equity firms. That is a diverse set of businesses competing in a same industry. Differing financial objectives, incentive structures, time horizons, etc. of those businesses could result in rather intense rivalry among them. The reason is that, being decidedly different from its peers, each one of them is more likely to think and act individualistically making coordination among them difficult.

Key Person

Corbin J. Robertson Jr., now 77, has been the biggest unitholder of NRP and Chairman and CEO of its managing general partner ever since he formed NRP in 2002. He and his family business together own 34.3% of the outstanding common units. He is not only an industry veteran with four decades of experience but also every inch an Outsider CEO. Corby Robertson writes in his last letter to unitholders:

We think long-term. We do not provide quarterly guidance or concern ourselves with meeting short-term earnings expectations. Our focus is on maximizing the Partnership’s earning power over five, ten, fifteen years, and beyond. We believe this is the best approach to maximize the intrinsic value of our business, which should in turn maximize the long-term return on your investment.

Robertson is believed to own the biggest share of US coal reserves through his various ventures outside the federal government. As such, he must be immune to ‘empire building’ that so many CEOs fall prey to. By the same token, he must have done the many acquisitions he made prior to 2015 only because he saw opportunities to maximize value per unit.

He also understands that a CEO’s top priority is to try and widen the business’s moat every year. As a case in point, he did something that helped reduce NRP’s cost of capital significantly in 2010. That was the elimination of all the incentive distribution rights (IDRs) held largely by him through NRP’s general partner and its affiliates. Prior to that, the IDRs received 24% of cash distributions and 48% of any increase in distribution. With IDRs eliminated, Corbin Robertson remains incentivized to maximize NRP’s earning power. He writes:

We believe that as your partner, our economic interests should be aligned with yours. Every member of your executive team has a meaningful portion of their net worth invested in NRP. Collectively, your executives and Board of Directors own 29% of our outstanding common units. Rest assured that our investment goals are closely aligned with yours.

Catalysts

Analysts and the management keep pointing out that there are two strategic changes taking place at NRP. The first one is paying out outstanding debt and redeeming all of the convertible preferred units they issued in pursuit of the former. NRP has been executing this strategy flawlessly since 2015 and appears to be very close to concluding it with a great success. Please refer to the graph below, which, I hope, tells the story clearly.

Being a function of ever-changing coal demand and price to start with, NRP’s revenues have been affected by several big events in the last decade: downturn in the coal market followed by NRP’s divesting its oil & gas, aggregate & mineral properties in 2016, and VantaCore aggregate business in 2018, and ensuing Covid pandemic lasting for a couple of years.

That makes it hard to come up with a reliable estimate of how much revenue NRP normally generates per annum. Meanwhile, NRP’s outstanding debt, including the fraction of preferred units yet to be repurchased, currently stands at $243 million. If one uses their trailing twelve months (TTM) revenue of $287 million as a proxy, NRP might be able to pay down all of its debt in a year or so. Becoming debt free is indeed NRP’s top priority. Their latest investor presentation reads:

Our goal is to retire the remaining $32 million of preferred equity and pay off all debt. Once all obligations are eliminated, common unitholders will have no competing claims on the Partnership’s Free Cash Flow.

If it takes a year or a few more to achieve that is anyone’s guess. But the key point here, I believe, is that it is not a matter of if, but when, and it likely happens in the not too distant future. That is a pretty ‘low bias, low noise’ prediction one can make, in my opinion. Achieving this strategic goal would likely result in material increase in distributions paid to NRP’s unitholders.

The second strategic shift that takes place at NRP is that they are determined to redefine their business as a key player in the U.S. transitional energy economy in the years to come. Being rooted in the country’s long-term strategy to achieve carbon neutrality or net-zero emissions no later than 2050, the transitional energy sector offers many areas of potential growth or incremental revenue for NRP.

That include generation of electricity using geothermal, solar and wind energy, sequestration of carbon dioxide underground and in standing forests. NRP has thus far executed leases or projects in all of those areas but wind power generation. In embracing the new business opportunities, NRP has no interest whatsoever to give up the old royalty business model of theirs. Here is a statement found on their website:

As with our existing mineral activities, we do not plan to develop or operate carbon sequestration or carbon neutral energy projects ourselves but lease our acreage to companies that will conduct those operations in exchange for payment of royalties and other fees to us.

Simply put, energy transition refers to more wind, solar and other renewables and less coal, oil, and gas in the mixture of the sources for energy generation. NRP started partaking in this transition in Q3 2022, when it executed its first geothermal lease with the potential to generate 15MW of electricity. With estimated revenues of over $20 million and at assumed royalty rate of 5%, this lease alone could pay NRP $1 million of incremental royalty revenue per annum. NRP also executed a solar lease for the first time in Q1 2023.

But experts tend to agree that the United States cannot accomplish carbon neutrality prior to 2050 by simply moving away from fossil fuels, not unless it develops capabilities to decarbonize fossil fuels to turn them green. They are certain that carbon capture, utilization and storage (CCUS) industry must be established and play a big part.

The idea is to figure out a way to capture carbon from smoke tanks, as is already done for mercury, sulfur, and NOx, and then injecting the carbon so captured into underground pore space for permanent sequestration. The last bit (e.g. injecting carbon dioxide to subsurface oil reservoirs) is something the state of Texas has been doing over the last 40 years.

In Q1 2022, NRP executed its first carbon sequestration lease with Denbury on 75,000 acres of subsurface pore space located southwest Alabama with the potential to store 300 million tons of carbon dioxide. In Q4 2022, they announced the execution of their second underground carbon storage lease with Oxy Low Carbon Ventures involving 65,000 acres of pore space near southeast Texas with estimated carbon dioxide sequestration capacity of at least 500 million tons. That is a total of 140,000 acres of pore space under lease for sequestrating up to 800 million tons of carbon dioxide with injection is anticipated to commence towards the end of this decade.

US tax credit for CCUS activities is currently $85 per ton of carbon dioxide permanently sequestrated underground. By Corby Robertson’s estimates, the industry could afford to pay 6.25% of the same tax credit in royalties to the pore space owners. At such rates, NRP could realize $4.2 billions of royalty revenue between the two carbon sequestration leases it has executed thus far - That amount equals the total FCF generated by the business over the last 21 years. Those leases represent only 4% of the 3.5 million acres that NRP has at its disposal for carbon sequestration as the owner of both surface and underground rights. Moreover, the remaining 9.5 million acres of NRP’s underground rights could be put to the same use with the royalties shared 50/50 with the surface owners.

Even if CCUS industry develops the perfect technology to capture every carbon atom in smoke tanks, there will always be carbon emitting from tail pipes. That is what carbon offset credits are for. The idea is that the forestland owner receives carbon offset credits appropriate for the amount of carbon ‘eaten up’ by standing forests. The credits can subsequently be traded between entities.

In Q4 2021, NRP executed its first carbon neutral transaction where it received and sold 1.1 million forest carbon offset credits for $14 million. The offset credits were issued by the California Air Resources Board and were attributed to 1.1 million tons of carbon sequestered in approximately 39,000 acres of NRP’s forestland in West Virginia.

America’s energy policy is usually defined as being ‘all of the above’: the country utilizes all available sources of energy, both renewable and nonrenewable. The same catch phrase seems to apply to the nation’s decarbonization efforts: it ought to be all of green energy, CCUS, and carbon offset credits. But everything else remains uncertain.

NRP appears to be poised to successfully navigate the uncertainty, judging from how skillfully they have put together a portfolio of transitional energy leases and projects in just last couple of years. What is more, NRP seems to do in the nascent US decarbonization space, what Diageo does in the global premium alcoholic drinks industry. Graham Rhodes does a great job in summarizing Diageo’s strategy in a piece he has recently published:

The best description of Diageo I’ve heard is that it is an index of Western consumers’ ever-changing alcohol preferences, moving with them as they flit from whiskey to tequila to vodka to the next new thing. Diageo’s business model is built around volume and availability.

Even if it is not explicitly articulated, NRP clearly aims at ensuring that they reap the biggest economic benefits, regardless of whether the U.S. transitional energy economy plays out one way or another and how that changes over time, thanks to its massive holding of acreage scattered across the United States. Such, to me, is a very ‘low bias’ strategy one can pursue when entering an inherently ‘high noise’ industry.

Valuation

Some analysts suggest that, being a pure play coal royalty stock, NRP offers no-nonsense exposure to metallurgical coal markets for some institutional investors. As a result, NRP stock could possibly be bid up by the same investors to ridiculous levels of multiples from time to time. However, historic data paints a different picture.

Over the last five years, institutional ownership has remained more or less constant at one third of NRP’s outstanding units, while the unit price has increased more than three times. NRP’s unit price is much more sensible to market expectations as evidenced, for example, by institutional put/call ratio - Generally speaking, put options indicate negative sentiment and call options positive outlook.

NRP paid special distribution of $2.45 per unit in 2023 and again in 2024 to help cover unitholder tax liabilities associated with owning NRP's common units. Excluding those special distributions, as such are not really dividends per se but designed merely to offset pass-through tax liabilities for a unitholder, NRP currently trades at a dividend yield of 3.25%. By contrast, NRP’s historical dividend yield is, on average, 9%.

The gap between the current (3.25%) and historical (9%) dividend yield and NRP’s current unit price of around $90 suggest that, the way Mr. Market sees it, NRP’s current distribution to common unitholders of $38 million could rise to $106 million in the short term. NRP could indeed easily afford to pay over $100 million of distribution to common unitholders, once it is free of debt, which, as we have discussed earlier, is bound to happen in the near future. In other words, NRP‘s current price of $90 per unit already reflects the possibility that it would soon be debt-free. Nonetheless, dividend yield of 9%, as both the historical and current valuations suggest, is not bad for a stock like NRP which is very well protected from downside risk, except for the fact that it is in a declining industry.

What is not priced in how the market values NRP nowadays are royalty revenue streams it could realize from carbon sequestration or partaking in the US energy transition otherwise in the future - The marginal cost of realizing such incremental revenue would practically be zero thanks to NRP’s royalty business model. If that happens by the end of this decade, it would be priceless making NRP the ultimate dream business which pays out ever-increasing distributions without retaining earnings. An investor buying NRP at today’s price of about $90 per unit pays nothing for this huge upside and gets to enjoy solid dividend yield of 9% or above while waiting to see if the anticipated revenue growth materializes. NRP stock at the current market price, therefore, offers the kind of asymmetry that defines a profitable investment. As a side note, I personally like how the late Sam Zell explains that investing is all about finding asymmetries:

Listen, business is easy. If you’ve got a low downside and a big upside, you go do it. If you’ve got a big downside and a small upside, you run away. The only time you have any work to do is when you have a big downside and a big upside.

Conclusion

NRP is the epitome of the proverbial toll road business that has proven to generate consistent FCF in both bad and good times. Owing to its royalty business model, NRP knows nothing about any kind of operational risk except for occasional commodity price crises. That makes for a business that has almost zero downside. The sky is the limit when it comes to NRP’s carbon neutral initiatives and their revenue potential. The current market price offers an investor dividend yield of around 10% with no premium paid for the potential revenue growth. Consequently, the investor gets to have her or his cake and eat it too.

Хоёр сонирхогч ийнхүү хоорондоо теннис тоглоход юу болдгийг бид бас л бүгд мэднэ. Байсхийгээд л падажаа алдана, бөмбөгөө тор мөргүүлнэ, эсвэл тавцангаас давуулж цохино. Палкаараа бөмбөгөө хий цохиж онигоонд орж ч магадгүй. Гэвч, сонирхогчид бид, яагаад ч юм, чадвараа голдоггүй. Өрсөлдөгч тал тосож авахын аргагүй падаж давуулчихмаар, ирмэгдүүлээд өгчихмөөр, нүднийх нь хурд гүйцэмгүй хүчтэй цохичихмоор л санагдаад байх. Сэтгэлдээ бол ‘алаад’ өгмөөр байдаг. Гэвч, тийнхүү адгах тусам улам их алдаа гаргаж, хожигдолд нэг алхам ойртох нь хяслантай.

Яг энэ зүй тогтол дээр үндэслэн, зарим гярхай хүмүүс энгийн юм шиг хэрнээ их чухал дүгнэлт хийжээ. Тэр нь юу вэ гэвэл, сонирхогчдын теннист хожигч тал нь ‘эрийн сайндаа’ хождоггүй аж. Харин хожигдогч тал нь түрүүлж илүү их оноо алдсанаар хожигдол хүлээж, тоглоом дуусдаг байна. Өөрөөр хэлвэл, сонирхогчдын тоглоомонд хожих үндсэн арга нь оноо бага алдах явдал юм.

Тэгвэл, мэргэжлийн тамирчид теннис хэрхэн тоглодгийг хүн бүр л харж байсан байх. Ази голцуу тамирчид ширээний теннисийг тоглоно гэж ‘уйлуулж’ байх нь зурагтаар үе үе харагдаж л байдаг шүү дээ. Трок, трок, трок, … гээд бөмбөг нь харагдахгүй, дуу нь л гараад, ширээний хоёр талд хоёр тамирчин гараа саваад харилцаад байх. Эндээс хэн нь илүү уран чадварлаг тоглолт гаргаж, өрсөлдөгчөө бөмбөг алдахад хүргэсэн нь оноо авна. Аль аль тамирчин нь ялих шалихгүй алдаа гаргаж оноогоор хохирно гэсэн ойлголт үгүй.

Энэ бол мэргэжлийнхний тоглоом юм. Мэргэжлийн түвшиний теннист хожигч тал нь өөрийн хүчээр хожлыг өөртөө авдаг. Оноо бага алдсанаар бус, зөвхөн өрсөлдөгчөөсөө илүү их оноо авах замаар л мэргэжлийнхний тоглоомонд хожих боломжтой. Эндээс л жинхэнэ ‘гал гарсан’ тоглолтууд гардаг гэж хэлэхэд үнэнээс хол зөрөхгүй болов уу.

Natural Resource Partners (NRP) нөхөрлөлийн хувьцааг худалдан авах нь ашигтай эсэхийг бид сүүлийн үед олон талаас нь, нухацтай судалж буй билээ. Баялаг бүтээх (нүүрс олборлох) ‘ажлыг’ эднийх олборлогч компаниудад бүрэн хариуцуулж, үүссэн баялагийн үр шимийг (нүүрс борлуулсаны орлого) хуваарилахад харин өөрсдөө оролцохын дээдээр оролцдог тухай өмнөх нийтлэлүүдэд дурдсан. ‘Урагшаа гишгэхдээ ургаа хад шиг, ууж идэхдээ уургын морь шиг’ гэсэн тодорхойлолт чухам NRP нөхөрлөлд зохимоор.

Үүний үр дүнд, нүүрс олборлогчид хүнд, хөнгөн бүхий л төрлийн сорилт, бэрхшээлүүдтэй алхам тутамдаа нүүр тулж, тэдгээрийг сөрөн давахын төлөө цаг үргэлж тэмцсээр ирсэн билээ - Аливаа зүйлийг буй болгох, бүтээн босгох ямагт хэцүү бэрх байдаг шүү дээ. Бэрхшээл, саад ихийн хэрээр арга мухардаж, ашиг орлого нь буурах, алдагдал хүлээх, дампуурахдаа тулах үе нүүрс олборлогчдод бишгүй тохиолдоно.

Бүхий л зовлон, зүдгүүрийн ар дээр, бэлэн буй болсон баялагийн үр шимээс хувь хүртэгч NRP нөхөрлөлийн хувьд харин барьц алдаж, бизнес нь доголдон доройтох тохиолдол бараг үгүй - 2002 онд үүсгэн байгуулагдсанаасаа хойш эднийх жил бүр дорвин ашиг, орлого олсоор ирсэн бөгөөд 21 жилийн хугацаанд бизнестээ нийт 4.2 тэрбум долларын чөлөөт мөнгөн урсгал төвлөрүүлжээ.

Нүүрс олборлон зах зээлд борлуулах нэг л төрлийн үйл ажиллагаанаас ‘хоолоо олж иддэг’ хоёр бизнес: нүүрс олборлогч, NRP нөхөрлөл. Эхнийх нь байсхийгээд л дампуурлаа зарлах хүртлээ алдагдал хүлээдэг бол сүүлийнх нь донсолгоо, уналт гэдгийг мэдэхгүй. Сонирхогчдын тоглоом шиг сонсогдож байна уу? Нүүрс олборлогчид зогсоо зайгүй ‘оноо алдсаар’ хожигдож, NRP нөхөрлөл хүний урамд ганц ч удаа ганхахгүй байсаар хождог сонирхогчдын тоглоом шиг.

Энэхүү тоглоомонд NRP нөхөрлөл завсаргүй хожсоор ирсэн, цаашид ч хожсоор байх нь тодорхой юм. Гэвч, бараг л юу ч хийгээгүйн төлөө, зүгээр л эрсдэл огт үүрээгүйн төлөөнөө хожиж буй нь арай л сонирхолгүй, уйтгартай биш гэж үү? Магадгүй ээ, уйтгартай, урамгүй, улбагар байг. Сайн бизнес, сайн хөрөнгө оруулалт, гэхдээ, сонирхолтой, супер, секси байх ямар ч албагүй билээ.

Мэргэжлийн өрсөлдөгчидтэй мэргэжлийнхний тоглоом тоглодог бизнесүүд байдаг л биз - Элон Маскын компаниуд болон Стив Жобсын үеийн Apple компани санаанд орж байна. ‘Муур цагаан эсвэл хар байх нь хамаагүй, хулгана барьж чаддаг байх нь чухал’ гэж Дэн Сяопины хэлсэн шиг тухайн бизнес урам зориг сэргээсэн эсвэл туйлын уйтгартай байхаас үл хамааран ашиг орлого их олдог, өндөр өгөөжтэй байх нь хамгаас чухал юм.

Энэхүү шаардлагыг NRP нөхөрлөл хөнгөхөн хангадаг болохыг бид өмнөх нийтлэлүүдээс мэддэг болсон. Тус нөхөрлөлийг ахин нэг шинэ өнцгөөс харан шинжсэн дараагийн нийтлэлээр удахгүй уулзацгаая.

Бусдаас худалдаж авдаг. Үүнд нэг их гайхаад байх зүйл алга. Харин, хэнээс худалдаж авдаг нь ихээхэн сонин. Нүүрсний орд ашиглах лицензийг эднийд худалдаж буй нөгөө тал нь арван тохиолдлын есөд нүүрс олборлогч компани байдаг. Нүүрс олборлогчид өөрсдийн нүүрсний нөөцийг NRP нөхөрлөлд зараад, буцаагаад тэднийхээс түрээсэлдэг гэхээр сонин байгаа биз?

Тэдний оронд өөрсдийгөө тавиад, ойлгох гээд үзье. Би олборлогч компани учир миний нуруундаа үүрэх ачаа, хариуцлага, эрсдэлд эцэс төгсгөл үгүй. Үйл ажиллагааны зардал, тоног төхөөрөмж, үйлдвэрт хөрөнгө оруулах, ажилтнуудыг хөгжүүлэх, тэдний цалин, хангамж, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, байгаль орчны стандарт хангах, орон нутгийн харилцаа, гэх мэт санаандаа орсон ямар нэг сэдэв нэрлэхэд л тэр миний хүлээх үүргүүдийн нэг. Олон төрлийн хариуцлага үүрэх тусам эрсдэл тэр хэрээр өндөр. Дээрээс нь, бизнесийн эрсдэл тэрүүхэн явцуу хүрээндээ нүүрлээд өнгөрөх нь бараг л үгүй. Эгнүүлэн босгож өрсөн даалуунуудын нэг нь унахдаа бусдыгаа нураадаг шиг бизнесийн аль нэг хэсэгт үүссэн асуудал бусад чиглэлүүдээ татаж унагаах гэнэ.

Энэ салбарт түгээмэл тохиолддог нүүрсний үнийн уналтаар жишээ авъя. Үнэ унахад дагаад орлого буурна, гэвч тогтмол зардлууд хэвэндээ учир үйл ажиллагааны аль нэг хэсгийн төсвийг танах хэрэгтэй болно, үүнээс үүдэн магадгүй үйл ажиллагаа доголдсоноор, дараагийн том асуудлын суурь тавигдаж, яваандаа компани сүйдэж ч болох юм. Би магадгүй хэт ургуулан сэтгэж, муу амлаж байж болох ч тоо баримт худлаа хэлэхгүй билээ. 2018 онд Америкийн хамгийн том нүүрс олборлогчид байсан 10 компанийн 7 нь дампуурлаа зарлаж, нэгийнх нь зээлжих зэрэглэл унаж, нэгийнх нь хувьцааны дийлэнхийг өөр нэг нүүрс олборлогч худалдан авчээ.

Алдагдал хүлээж, дампуурахдаа тулаад буй бизнест гаднаас хөрөнгө орж ирэх нь ус, агаар мэт хамгаас чухал. Гэвч, хөрөнгө оруулагчид ашиг өгөөжинд дуртай боловч эрсдэл хүлээх үнэн голоосоо дургүй билээ. Тэд асуудлын үүр уурхай болсон, өндөр эрсдэлтэй нүүрс олборлогчид хөрөнгө оруулах уу? Уг нь огт боломжгүй биш. Тэдний үүрэх эрсдэлээс давсан өндөр өгөөж, хүү амлах юм бол хөрөнгө оруулагчид үгүй гэхгүй. Гэвч тэд 30% хавьцаа, их л өндөр өгөөж шаардах байх даа.

Ингэхэд, нүүрс олборлогч компанид хөрөнгө оруулахдаа 30% өгөөж шаардана гэдэг нь яг яана гэсэн үг вэ? Нүүрс олборлогч өрийн бичиг (бонд) зарж зээл авах, эсвэл хувьцаа нэмэж гаргах гэсэн хоёр хувилбар бий. Аль ч тохиолдолд, хөрөнгө оруулагч хамгийн ихдээ жилийн ашгаас нь 3 дахин их мөнгөн дүнгээр л нүүрс олборлогчид хөрөнгө оруулна гэсэн үг.

Бондыг нь авч буй бол, нүүрс олборлогч жилийн ашгаасаа хүүнд төлөх төлбөрөөс 3 дахин л их дүнтэй зээл олгоно гэсэн үг. Ингэснээр сая 30% өгөөж хүртэх боломж бүрдэнэ. Эсвэл, нэгж хувьцаанд ногдох жилийн ашгаас нь дээд тал нь 3 дахин илүү үнэ төлж нэмэлтээр гаргаж буй нэг ширхэг хувьцааг нь авна. Ингэснээр бас, хувьцааны үнийн цаашдын хэлбэлзэлийг эс тооцвол, 30% өгөөж хүртэх нөхцөл үүснэ.

Харин, NRP нөхөрлөл нүүрс олборлогчидтой харьцуулахад хамаагүй таатай нөхцөлөөр хөрөнгө босгосоор иржээ. Эднийх, жилийн хүүгийн төлбөрөөс нь даруй 15 дахин өндөр дүнгээр зээл авч, өөрсдийн нэг нэгж эрх тутамд ногдох жилийн чөлөөт мөнгөн урсгалаас 10 дахин өндөр үнээр нэгж эрх нэмэн гаргаж байсан арвин түүхтэй - Нөхөрлөлийн нэгж эрх, чөлөөт мөнгөн урсгал зэргийн талаар өмнөх нийтлэлээс уншина уу. Өөрөөр хэлвэл, NRP нөхөрлөлд хөрөнгө оруулагчид 6.5% зээлийн хүү, хувьцааны 10% өгөөж тус тус ‘хардаг’ ажээ.

Нүүрс олборлогчдоос багадаа 30% өгөөж ‘нэхээд’ хөдөлдөггүй хөрөнгө оруулагчид NRP нөхөрлөлд яагаад ийм нааштай хандана вэ? Өмнөх нийтлэлүүдэд дурьдсанаар NRP нь хөрөнгө оруулагчид 3 төрлийн ашиг тустай, мөн эрсдэл багатай бизнес учраас тэр юм.

Ийнхүү, санхүүгийн хүнд байдалд орсон нүүрс олборлогчид NRP татгалзахын аргагүй санал тавих боломж бүрддэг. Нүүрс олборлогч өөрийн мэдлийн ордыг бусдад ашиглуулсанаар ашигт малтмалын нөөц ашигласны тодорхой хэмжээний төлбөр (АМНАТ) нэг жилд цуглуулж бизнесийн ашиг орлогодоо нэмэрлэдэг. Жилд бүрдүүлдэг АМНАТ-ийн орлогыг нь 5 нугалсан үнээр NRP тухайн ордыг нь салгаж авъя гэхэд нүүрс олборлогч ‘гуяаа алгадах’ нь холгүй зөвшөөрдөг.

Учир нь бусад хөрөнгө оруулагчид нүүрс олборлогчын аливаа төрлийн ашгийг дээд тал нь 3 нугалсан хэмжээний л хөрөнгө оруулалт хийх нөхцөл тулгадгийг бид мэднэ. Тухайн АМНАТ-ийн орлогыг 5 нугалсан үнэ төлж өөрийн болгоход нь ‘зориулж’ хөрөнгө оруулагчид NRP нөхөрлөлд 10-15 нугалсан хөрөнгө оруулдгийг бид бас мэднэ. Тэгэхээр, нүүрс олборлогчид ийнхүү татгалзахын аргагүй санал тавих замаар тухайн ордыг худалдан авах нь NRP нөхөрлөлд ч мөн туйлын ашигтай юм.

NRP нөхөрлөл, эдний бизнесийн онцлог шинжүүдийн талаар дараа дараагийн нийтлэлүүдээс үргэлжлүүлэн уншина уу.

Мөнгө цуглуулж, олборлогч компаниудыг хааяа нэг хянах ‘хялбар’ ажилтай тул NRP цомхон бүтэцтэй. Хэдэн зуун сая долларын цэвэр ашиг олдог бизнес гэхэд нийт тавь, жаран л ажилтантай. Харьцуулахад, манай Энержи Ресурс компани ялгаагүй л нүүрсний салбарт үйл ажиллагаа явуулдаг, жилдээ нэг зуун сая доллар хүрэхгүй ашиг олдог. Гэвч, эднийх хоёр мянга орчим ажилтантай.

Хүн цөөтэй байх нь, мэдээж, цалингийн болон удирдлагын бусад зардлыг бууруулах сайн талтай. Гэхдээ, сайн бодоод үзвэл, цөөхүүлээ байхын давуу тал нь цалингийн зардлын хэмнэлт төдийхнөөр хязгаарлагдахгүй юм. Бизнесүүдийн эд эс бүхэнд шигдэн, шим шүүсийг нь сорон сульдуулж байдаг нэгэн төрлийн шимэгчээс цомхон бүтцийн ачаар ангижрах боломжтой.

Тэрхүү шимигч нь төлөөлүүлсэний төлөөс юм. Энэ нь эзэн, төлөөлөгч хоёрын ашиг сонирхолын зөрүүнээс үүсдэг. Жишээ нь та компанийн эзэн, харин, таны компанийн үйл ажиллагаа гүйцэтгэх захирал, түүний ажилд авсан хүмүүсийн гарт байдаг бол та төлөөлүүлсэний төлөөс их бага хэмжээгээр төлж буй. Учир нь таныг төлөөлөн компанийг чинь удирдаж буй хүмүүс цаг ямагт таньд, компанид ашигтай шийдвэр гаргана гэх баталгаа үгүй.

Ихэнх ажилтны хувьд, биеийн амрыг бодох, оффисын ‘улс төрийн’ оноо цуглуулах, өөртөө аль болох өндөр цалин хөлс авах зэрэг л чухал байдаг нь нууц биш. Харин, компанийн өрсөлдөх чадвар сайжрах, бизнес бүхий л нөөцөө бүрэн дайчилж буй эсэх, байж болох хамгийн өндөр ашиг олох зэрэг нь тэдний хувьд наян гурав дугаар асуудал хавьцаа эрэмблэгдэж байвал их юм. Иймд, компанийн хөрөнгө, нөөцийг ажилтан үр ашиггүй зүйлст зарцуулах нь түгээмэл. Энэ нь эзэнд, бизнест зардалтай тусдаг.

Эзэд үүнийг мэдсээр байж зүгээр суухгүй нь мэдээж. Иймэрхүү асуудлаас сэргийлэхийн тулд бизнесийн дотоод хяналтын тогтолцоо нэвтрүүлэх, ажилтанд ашгаас бонус өгөх, гүйцэтгэлд суурьласан урамшуулал олгох зэрэг арга хэмжээнүүд авдаг. Эдгээр нь мөн л зардалтай шүү дээ. Энэ мэт зардлуудыг нийлүүлээд төлөөлүүлсэний төлөөс гэж буй юм.

Төлөөлүүлсэний төлөөс нь эздэд халгаатайн нэгэн адилаар бизнестээ ч гэсэн санхүүгийн дарамт үзүүлдэг болох нь эндээс харагдаж буй болов уу. Олон ажилтан, нүсэр бүтэц шаарддаг бизнес байх тусмаа илүү их дарамттай тулгарна. Харин, цомхон бүтэцтэйн ачаар, NRP нөхөрлөл нь төлөөлүүлсэний төлөөс, түүний дарамтаас ангид бизнес юм.

NRP нөхөрлөлийн бизнесийн онцлогуудаас ахин нэгийг дурьдалгүй өнгөрч болохгүй нь. Эднийхээс нүүрсний орд, ашиглалтын лиценз түрээслэж буй олборлогч компаниудын дийлэнхийнх нь хувьд, уурхай нь ямар нэг шалтгаанаар зогссон бол нөхөрлөлд АМНАТ биш боловч хамгийн бага хэмжээний хураамж үргэлжлүүлэн төлсөөр байх гэрээтэй. Олборлогч компани ийнхүү ‘сул’ төлж буй хураамжаа, зөвхөн уурхайгаа хурдан хугацаанд буцаан ажилд оруулсан тохиолдолд, нөхөрлөлөөс буцаан авах боломжтой. Буцаан авах ч юу байх вэ, ирээдүйд нөхөрлөлд АМНАТ төлөхдөө хасуулан тооцуулах боломжтой.

Гэрээний энэ нөхцөл нь нөхөрлөлд хоёр талын ач тустай юм. Нэгд, дэлхийн зах зээл дээр нүүрсний үнэ унах гэх мэт шалтгаанаар салбар хямарсан үед л олборлогч компани уурхайгаа зогсоох нь элбэг. Тэгвэл, ийм хямралтай үед, салбарын бусад бизнесүүд ‘модоо барьж’ байхад нөхөрлөл бэлэн мөнгөний орлогоор тасардаггүй байх нь.

Хоёрт, энэ нь, нөхцөл байдал хичнээн хүнд байлаа ч, олборлогч компани уурхайгаа аль болох зогсоохгүйг хичээх сэдэл болж өгдөг. Учир нь, уурхай нь зогсчихвол орлогын эх үүсвэр нь хамт хаагдах тул олборлогч компани нөхөрлөлд хамгийн бага хэмжээний хураамжыг төлөхөд ч хэцүү болно шүү дээ. Ийм хэцүү байдалд орохгүйн тулд олборлогч компани ‘шүд зуугаад’ ч хамаагүй нүүрсээ үргэлжлүүлэн олборлосоор байхыг илүүд үзэх болно. Нүүрсээ борлуулсан орлогоос нь АМНАТ авдаг NRP нөхөрлөлийн хувьд энэ нь мэдээж ‘чихэнд чимэгтэй’ мэдээ болж таарна.

NRP нөхөрлөл яг ямар бизнес хийдэг тухай товчхон тоймлоход ийм байна. Энэ бизнес нь ондоон ямар ямар онцлог талуудтай болохыг дараа дараагийн нийтлэлүүдээр ‘авч хэлэлцье.’

Америкт ЗБН нь давхар бус дан татвар төлөх боломжыг хөрөнгө оруулагчдаа олгодог тухай өмнөх нийтлэлд дурьдсан. Хөрөнгө оруулагчын нүдэнд энэ нь том давуу тал болж харагдах нь ойлгомжтой. Гэхдээ энэ нь хөрөнгө оруулагчид NRP нөхөрлөлөлд татагдах цор ганц шалтгаан биш юм. Үүнээс гадна хоёр шалтгаан бий.

Эхнийх нь их энгийн. Хөрөнгө оруулагч NRP нөхөрлөлийн хувь эзэмшлээ жирийн ЗБН-тэй харьцуулвал хамаагүй хурданаар, зовлонгүй зарж бэлэн мөнгө болгох боломжтой. Учир юу вэ, эднийх юугаараа тийм ‘жир бус‘ юм гэвэл NRP нь олон нийтэд нээлттэй ЗБН билээ.

Өөрөөр хэлвэл, нөхөрлөлийн нэгж эрх нь Нью-Йоркийн хөрөнгийн бирж дээр олон нийтэд нээлттэйгээр арилжаалагддаг. Нэгж эрх гэдэг үг таньд магадгүй содон санагдаж байвал, нөхөрлөлийн нэгж эрх нь компанийн хувьцаатай дүйх юм шүү. Америкт зөвхөн үл хөдлөх эсвэл ашигт малтмалын салбарын ЗБН-ийг нээлттэй нөхөрлөлөөр бүртгэхээр зохицуулсан. NRP ашигт малтмалын салбарт үйл ажиллагаа явуулдаг тул энэхүү шалгуурыг хангадаг.

Шалгуур хангаагүй ЗБН-ийн гишүүн буюу хөрөнгө оруулагч өөрийн хувь эзэмшлийг зах зээлийн үнийг нь буулгалаа ч зарахад бэрх. Учир нь, хэн нэгэн худалдан авах сонирхолоо илэрхийлээгүй байхад аливаа зүйлийг зарах ямагт хэцүү байдаг шүү дээ. Харин, NRP-ийн нэгж эрх шиг хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй үнэт цаасны хувьд, худалдах, худалдан авах талууд цаг ямагт хүсэл, сонирхолоо илэрхийлж байдаг тул зах зээлийн үнээр арилжаа хийхэд нэн хялбар.

Нэгж эрх нь бирж дээр чөлөөтэй арилжаалагдах давуу талыг Америкчууд зөвхөн үл хөдлөх эсвэл ашигт малтмалын салбарын ЗБН-д олгодог нь нэг зүйл хэлээд байгаа биз? Цаг ямагт санхүүжилтээр цангаж, өлсөж байдаг энэ хоёр салбар уруу хөрөнгө оруулгчдыг татах бодлого үүний цаана явж буй нь ойлгомжтой. Ондоон ямар ямар давуу талуудыг үүсгэж болох вэ? гэж тэд бодсон шиг байгаа юм. Юутай ч олон нийтэд нээлттэй ЗБН-ийн гишүүн буюу нэгж эрх эзэмшигчийг урамшуулах ахин нэг арга сийлжээ.

Тэр нь нөхөрлөлөөс ашиг хүртэхийн зэрэгцээ нөхөрлөлд оруулсан хөрөнгөө цувуулан буцаан авах боломж юм. Олон нийтэд нээлттэй ихэнх ЗБН чөлөөт мөнгөн урсгалынхаа дийлэнхийг гишүүддээ улирал тутамд хууварилан тараадаг билээ. Нөхөрлөлөөс гишүүнд ийнхүү тарааж буй бэлэн мөнгө нь ашиг, нэмэх нь хэсэгчлэн буцаан олгож буй хөрөнгөөс бүрддэг гэсэн үг.

Энэ нь гэхдээ нэгж эрх эзэмшигчийн нөхөрлөлд оруулсан хөрөнгөөс өөрт нь буцаагаад өгч буй хэрэг биш юм. Тэр хөрөнгө оруулалт аль хэдийнээ тоног төхөөрөмж, үйлдвэр, уурхай, барилга болчихсон нь лавтай - ‘Мөнгө орж’ ханадаггүй салбарт хүч үзэж буй нөхөрлөлүүдийн тухай ярьж байгаа шүү дээ, бид. Тэгвэл, нөхөрлөлийн өөрийн хөрөнгөөс гараагүй, ашгаас тусдаа юм бол гишүүнд хөрөнгийг нь хэсэгчлэн буцааж өгөх мөнгө хаанаас гарч ирдэг хэрэг вэ?

Аливаа бизнесийн орлогоос тоног төхөөрөмжийн элэгдэл, байгалийн нөөцийн хорогдол зэрэг мөнгөн бус зардал хасагдах тохиолдолд ашигт тооцогдохгүй чөлөөт мөнгөн урсгал үүсдэг. Яг ийм байдлаар, жишээ нь, ашигт малтмалын нөөц эзэмшдэг NRP мэтийн нөхөрлөлд ашгийн хамтаар тараах боломжтой бэлэн мөнгө хуримтлагддаг. Тэр мөнгөөр нэгж эрх эзэмшигчийн хөрөнгийг хэсэгчлэн буцаан олгодог ажээ.

Бизнесийн орлогоос бодит зардлуудаа хасаад үлдсэн л мөнгөний хэсэг юм байна шүү дээ. Ашиг гэнэ үү, хөрөнгө буцаан өгч байна гэж үзнэ үү, ямар ялгаа байна? гэж та бодож байвал асуудлаа яг зөв ойлгож ээ.

Нэг л ялгаа бий. Нэгж эрх эзэмшигч нөхөрлөлөөс ашиг хүлээн авч буй бол татвар төлнө, хөрөнгөө хэсэгчлэн буцаан авч буй бол татвар төлөхгүй. Иймд, олон нийтэд нээлттэй ЗБН-ийн нэгж эрх эзэмшигч хугацааны уртад нөхөрлөлд оруулсан хөрөнгөө бүхэлд нь буцаан авч дуусахад, яг тийм хэмжээний орлогод ногдох байсан татварын хэмнэлт гарсан байх болно.

Базаад хэлвэл, NRP нөхөрлөлийн нэгж эрхийг худалдан авсанаар хөрөнгө оруулагч гурван боломжыг нээх юм. Нэгд, компанийн хувьцаа эзэмшигч бус ЗБН-ийн гишүүн болсоноор, давхар бус дан татвар төлөх боломж. Хоёрт, ердийн бус олон нийтэд нээлттэй ЗБН-ийн нэгж эрх эзэмших тул, хувь эзэмшлээ хөрөнгийн зах дээр хүссэн үедээ зах зээлийн үнээр нь худалдах боломж. Гуравт, нөхөрлөлд оруулсан нийт хөрөнгөтэй тэнцүү хэмжээний орлогыг хөрөнгө буцаан олгож буй хэлбэрээр нөхөрлөлөөс татваргүйгээр хүлээн авах боломж.

Гэвч, NRP ашиг их олдог, сайн бизнес биш бол нэгж эрхийг нь эзэмшигч энэ бүх давуу тал, боломжуудын хэргийг нь гаргаж чадахгүй. Олоогүй ашгаас давхар ч, дан ч татвар төлөх боломжгүй. Тараагаагүй бэлэн мөнгийг ашиг ч гэж, буцаан олгож буй хөрөнгө ч гэж үзэх боломжгүй. Муу бизнест хүмүүс хямд л үнэ санал болгоно. Хямдаар зарах бол олон худалдан авагчтай хөрөнгийн захын ач тус гэж үгүй.

NRP ашиг сайтай бизнес мөн үү гэдгийг дараа дараагийн нийтлэлүүдээс үргэлжлүүлэн уншина уу.

Ямар юмны яасан, яадаг нөхөрлөл гэнэ үү? гэж та бодож буй байх. Дараа дараагийн цуврал нийтлэлүүдийн суурь болох учир ЗБН төрлийн нөхөрлөлийг та ойлгоод авсан нь дээр. Тэгмэгц, татвараас ангид тал нь өөрөө тодроод ирэх вий.

ЗБН нь ердөө л хэсэг бүлэг этгээдүүд хөрөнгөө нийлүүлээд ганц хоёрхон этгээдээр удирдуулж буй бизнесийн хэлбэр юм. Этгээд гэж буйн учир гэвэл нөхөрлөлийн гишүүн нь хувь хүн эсвэл хуулийн этгээд аль нь ч байж болно. Нөхөрлөлийг удирдаж буйг нь бүрэн хариуцлагатай гишүүн, хөрөнгөө нийлүүлэн удирдуулж буйг нь үл оролцогч гишүүн гэнэ.

Бүрэн хариуцлагатай гишүүн ЗБН-ийг бүрэн төлөөлж, том жижиг бүхий л шийдвэрүүдийг гарган, бизнесийн өдөр тутмын үйл ажиллагааг удирддаг. Үүнийхээ төлөө нөхөрлөлийн ашгаас урамшуулал хүртэх нь элбэг. Харин, нөхөрлөл их хэмжээний өрөнд орох юм уу хууль зөрчвөл хариуцлагыг ‘хар толгойгоороо’ үүрч, өрийг өөрийн хөрөнгөөр барагдуулах учиртай. Бүрэн хариуцлагатай гишүүн гэдгийн учир энэ.

ЗБН-ийн үйл ажиллагаатай огт ‘хавирахгүй‘ явах нь таалагдсаны үүднээс л, мэдээж, үл оролцогч гишүүд нөхөрлөлд нэгддэг. Бүрэн хариуцлагатай гишүүн тэдний хөрөнгийг өөрсдөөс нь хувь илүү удирдана гэдэгт тэд итгэлтэй буйгаас тэр юм. Өөрөө бизнест гар бие оролцдоггүй учир, нөхөрлөл ‘шаварт унавал‘ үл оролцогч гишүүн зөвхөн оруулсан хөрөнгийн хэмжээгээр хариуцлага хүлээх шударга зохицуулалтай.

Ийм ‘нарийн нандин’ тохироог бүрэн хариуцлага хүлээх гишүүн болон үл оролцогч гишүүд хэрхэн албажуулдаг вэ? Энэ бүгдийг нөхөрлөлийн гэрээнд тусгаж өгдөг. Өөрөөр хэлвэл, ЗБН нь бие даасан хуулийн этгээд гэхээс илүү гишүүдийн хоорондоо байгуулсан гэрээтэй төстэй.

Хэрэв, нөхөрлөлийн гишүүд бие даасан хуулийн этгээд буюу компани байгуулъя гэвэл дүрэмд нь нөгөө ‘нарийн нандин’ тохироонуудаа тусгах боломжгүй билээ. Учир нь, ЗБН үүсгэн байгуулахын яг эсрэг шалтгаанаар компанийг байгуулдаг. Аль нэгэн хувьцаа эзэмшигч дур мэдэн шийдвэр гаргах боломжгүй, тиймээс компани ‘сүйдвэл‘ аль ч хувьцаа эзэмшигч бизнест оруулсан хөрөнгөөс давсан хариуцлага хүлээхгүй байх нь компанийн амин сүнс нь юм.

Шийдвэр гаргах үүрэг болон санхүүгийн хариуцлагаас хувьцаа эзэмшигчийг ийнхүү чөлөөлж өгдгөөрөө компани нь давуу талтай, мөн, бие даасан шинжтэй байгаа биз? Харин, ЗБН ‘живбэл’ хөлгийн ахмад буюу бүрэн хариуцлагатай гишүүн хамт ‘живнэ’. Энэ эрсдлийг үүрэхийн сацуу үнэхээрийн чадварлаг ахмад үгүйсэн бол үл оролцогч гишүүд анхнаасаа энэ хөлгийг санхүүжүүлж, далайд гаргахгүй байсан. Иймээс, нөхөрлөл нь эрсдэлтэй бизнес бөгөөд оршин тогтнох эсэх нь бүх гишүүдээс хамаарна.

Компанитай харьцуулахад ийнхүү сул талтай буйг нь саармагжуулж, гишүүдийг нь сэдэлжүүлье гэхдээ Америкчууд ЗБН-ийг татвараас ангид бизнесүүдийн тоонд багтаах болсон шиг. Татвараас ангид бизнесийн олсон ашгийг байгууллагынх бус эздийнх нь гэж үзээд аж ахуйн нэгжийн татвар ногдуулдаггүй. Эзэд нь буюу ЗБН-ийн хувьд гишүүд нь тухайн ашигт ногдох хувь хүний татвар төлөхөд л хангалттай юм.

Гэтэл, ердийн компанийн хувьцаа эзэмшигч ашиг, өгөөж хүртэхийн тулд хоёр удаа буюу давхар татвар төлдөг. Компани нь олсон ашгаасаа аж ахуйн нэгжийн татвар төлнө. Үлдсэнээр нь хэрэв компани ногдол ашиг тараавал хувьцаа эзэмшигч хувь хүний татвар төлнө.

Америкт бүртгэлтэй нэгэн ЗБН-ийн хувьцааг бид сонирхон судалж буй юм. Юутай ч, давхар татвар төлөхгүй байх давуу талыг гишүүддээ олгодог бизнес ажээ. Ондоон ямар ямар онцлогтой нөхөрлөл болохыг нь дараагийн нийтлэлүүдээс сонирхоно уу.

Тус бүрд нь авч үзвэл сүртэй зүйл биш гээд тоолгүй орхичихож болохоор бага зэргийн ялгарлууд нийлэхээрээ нэг бизнест бусадтай нь харьцуулахад ямар том давуу тал буй болгож болохыг бодит жишээн дээр ойлгож авлаа.

- Нас 48, бизнес эрхлэгч

Өндөр өгөөж өгөх хувьцаа бүрийн цаана (арбитражыг эс тооцвол) ижилгүй, шилдэг бизнес л байдаг. Шилдэг бизнес бүрийн цаана тухайн бизнесийг ижилгүй болгож буй олон хүчин зүйл, зүй тогтол нуугддаг.

Тэр бүх нууцуудыг таньж илрүүлэхийн тулд хөрөнгө оруулагч хүн өдөр бүр эрэл хайгуул хийх шаардлагатай. Энэхүү эрэл хайгуулынхаа алхам бүрийг бид таньтай Куратор Контентийн нийтлэлүүдээр дамжуулан тогтмол хуваалцдаг билээ.

Куратор Клуб

Олон улсын хөрөнгийн захууд дээр түмэн янзын бизнесүүд бүртгэлтэй буй. Эдгээрээс дөнгүүр гэсэн хэд, арвыг нь та хөрөнгө оруулагчын нүдээр судлаж, шинжээд нэг үзвэл таньд хувьцаа худалдан авах сонирхол магадгүй төрөх ч юм билүү.

Гэвч сонирхоод үзье гэсэн ч таньд үүнд зарцуулах цаг зав байхгүй л болов уу. Мөн та магадгүй хаанаас нь эхлэхээ мэдэхгүй байж болно. Тэгвэл, Куратор Клубын гишүүн болсоноор та үүнд цаг гаргахын сацуу аливаа хувьцааг шинжлэн дүгнэх арга барил эзэмших юм.

Клубын гишүүд жилийн 7, 8-аас бусад саруудад сар бүр Улаанбаатараас холгүй байрлах резортод цуглаж хагас, бүтэн сайныг дамнуулан нэг өдрийн турш сонгосон нэг хувьцааг гүн гүнзгий задлан шинжилдэг. Эдгээр бүхий л үйл ажиллагааг манай туршлагатай баг удирдан чиглүүлж, зохион байгуулдаг.

Өсвөр насны нэг хүүхэд эсвэл ач, зээгийн хамтаар клубт элсэхийг бид хүмүүст уриалдаг. Ингэснээр ирээдүйн томчууд маань хувьцаанд хөрөнгө оруулах дадлыг эрт эзэмшиж, цаашид үр шимийг нь урт удаан хугацаагаар хүртэх боломж нээгдэнэ. Мөн энэ нь хүүхэдтэйгээ цуг мартагдахааргүй дурсамж бүтээх боломжыг таньд олгох юм.

Куратор Партнерс

Гадна, дотны хувьцаануудын шилдэгийг нь олж, тодорхойлохоор уйгагүй эрж хайн, толгойгоо гашилгах нь оюуны хүчир хөдөлмөр билээ. Гэхдээ, энэхүү өндөр давааг амжилттай давж чадвал, үр дүнд нь ирэх ‘шагнал’ нь ч мөн хэмжээлшгүй их.

Сайн хувьцаа байдаг юм шүү, олбол гагцхүү алдаж л болохгүй ч гэж болмоор. Өөрөөр хэлвэл, тус хувьцааг аль болох ихээр худалдан авах нь зөв - боломжоос ‘шанаганыхаа хэрээр хутгаж авах’ хэрэгтэй.

Мэдээж та үүнийг хувьдаа, өөрөө гардан хийж болно. Хэрэв та хүсвэл, Куратор Партнерс нөхөрлөлийн гишүүн болсоноор эдгээр бүхий л үйл ажиллагааг бидэнд даатгах бүрэн боломжтой. Аль ч тохиолдолд нэг зүйл өөрчлөгдөхгүй: хувьцааг нь худалдан авсанаар, дэлхийн хамгийн шилдэг бизнес таны төлөө ажиллаж эхэлнэ.

Та contact@curator.mn хаягаар бидэнтэй холбогдох боломжтой.

Нөхөрлөлийн нэгж эрхийн үнэлгээ 2022 оны эцэст 8’882₮ байсан бол 2023 оны эцэст 9’623₮ болж өссөн. Нөхөрлөл хөрөнгө оруулалтын багцаасаа өнгөрсөн жил 8.3% өгөөж хүртсэн гэсэн үг.

Оны эхний болон эцсийн үнэлгээ гэсэн хоёр тоог ийнхүү харьцуулж ашиг, алдагдлаа тооцож байхаар бид нөхөрлөлийн гэрээндээ тусгасан билээ. Үнэн хэрэг дээрээ, нэгж эрхийн үнэлгээ өдөр бүр өөрчлөгдөх боломжтой, байнга хөдөлдөг. Учир нь, нөхөрлөлийн эзэмшиж буй хөрөнгө оруулалтын багцын дийлэнхийг компаниудын хувьцаа бүрдүүлж, тэдгээр хувьцаануудын үнэлгээ хөрөнгийн зах дээр чөлөөтэй тогтдог.

Иймд, 2023 оны дундуур нөхөрлөлийн дансанд шилжин орж ирсэн хөрөнгийн өгөөж захидлын эхэнд дурдсанаас ялгаатай буй. Хэрэв та тэдгээр шилжүүлгүүдийг хийсэн хамтрагчдын нэг бол ялгаа, зөрүү нь таны дансны хуулга дээр тодорхой харагдана. Та өөрийн дансны хуулгатай хавсралтаас танилцана уу.

Гурван жилийн өмнө нөхөрлөл үйл ажиллагаагаа эхлүүлэхэд таны нөхөрлөлд шилжүүлсэн 10'000₮ тутамд нэг нэгж эрх ногдож байв. Тухайн үеийн 10'000₮ нь 1 талх, 5 өндөг, 300 грамм Хятад сонгино, хагас кило хонины мах, 1 шил Боргио пиво авч хүрэх мөнгө. Илүү ч үгүй, дутуу ч үгүй, яг эдгээр хүнсээр өнөөдөр та тороо дүүргээд төлбөр төлвөл тооцоо нь 16'500₮ болно. Гэтэл, нөхөрлөлийн нэгж эрхийн үнэлгээ өсчихөөд буй нь 9’623₮.

Тэгэхлээр, бид гурван жилийн турш урагшлах бус ухарсан байх нь ээ. Ашиг олох нь бүү хэл алдагдал хүлээсэн юм шив! 2021 оны эхэнд 10'000₮ нөхөрлөлд шилжүүлэхийн оронд банкны хадгаламжид хийсэн бол, 2023 оны эцэст ядаж л ойролцоогоор 13'100₮ болж өсөх байж шүү дээ.

Хамтрагчид маань энэ мэтээр нөхөрлөлийн үйл ажиллагаа амжилттай яваа эсэхэд эргэлзэн тээнэгэлзэж байж болох юм. Тэгвэл, та бүхэн санаа амар байж болно. Яс сайт яван чангарна гэгчээр, нөхөрлөл хөрөнгө оруулалтын багцаасаа өнөө маргаашдаа биш гэхэд хожим дориун их үр өгөөж хүртэх замдаа эргэлт буцалтгүй орсон. Цааш дэлгэрүүлэн тайлбарлая.

Угаас, хувьцааны хөрөнгө оруулалтыг амжилттай хийх урьдач нөхцөл, алтан зарчмуудын нэг нь өнөөдөр ‘цойлж яваа’ бус ‘яван чангарах’ бизнесүүдийн хувьцааг олж сонгох явдал юм. Яагаад тэр вэ?

Үлэмж их өгөөж, ашгаар хувьцаа эзэмшигчээ ирээдүйд ‘дарж, булах’ нь туйлын тодорхой бизнес байлаа гэж бодъё. Тийм бизнесийн хувьцааг худалдан авахаар хөрөнгө оруулагчид уралдан өрсөлдөх нь ойлгомжтой. Хажуугийн хөрөнгө оруулагчаас өрсөх гэсэндээ өндөр үнэ төлж, улмаар өөрийн ирээдүйд хүртэх өгөөж, ашгийг бууруулна. Энэ нь давтагдсаар тухайн хувьцааны өгөөж зах зээлийн дунджаас бараг илүү гарахааргүй болоход л сая өрсөлдөөн намжина.

Одоо харин ‘мөнгөний машин’, ‘саалийн үнээ’ гэдгийг нь хөрөнгө оруулагчид нийтээрээ олж таниагүй бизнесийг авч үзье. Чухам ийм тохиолдолд л, аагтай сонгино мэт өндөр өгөөжтэй хувьцааг ‘аагийг’ нь сулруулаагүй үнээр худалдан авч хөрөнгө оруулах боломж бүрддэг. Гэхдээ, мэдээж ‘сувай үнээг саалийн үнээтэй’ андуураагүй, ‘мөнгөний машин’ гэж мөрөөдөөгүй бол шүү дээ. Бусдын олж хараагүй үнэ цэнийг ийнхүү зөв онож таних нь хөрөнгө оруулагчын ур чадвар юм.

Сүүлийн шалгуурыг бүрэн хангасан хөрөнгө оруулалтуудыг нөхөрлөл өнгөрсөн хугацаанд хийсээр ирлээ. Тухайлбал, Ковид-19 цар тахлын улмаас үйл ажиллагаа нь бүрэн зогсох хүртэл саармагжиж, орлого ашиг нь үлэмж хумигдсан хоёр бизнесийн хувьцааг нөхөрлөл сүүлийн гурван жилийн турш дотоодын зах зээл дээрээс хямдаар түүв. Эдгээр бизнесүүдийн хувьцаанаас хөрөнгө оруулагчид салахын түүс болж, манай нөхөрлөлөөс ондоо худалдан авагч олдохгүй байсан үе л дээ.

Гэтэл өнөөдөр цар тахлын нөлөө бүрэн арилаж, аль аль бизнесүүдийн үйл ажиллагаа нь сэргэн, орлого ашиг нь хэвийн түвшиндээ хүрээд байна. Гэвч, үлбэгэр дорой төлөвөөс хэвийн горимдоо эргэн орно гэдэг нь дангаараа ирээдүйн амжилтын баталгаа болж чадахгүй. Нөхөрлөл хувьцааг нь эзэмшиж буй хоёр бизнес хэвийн үед хувьцаа эзэмшигчдээ хэвийн бус өгөөж өгөх чадвартай болохыг дараах онцлогуудаас харж болно - Эдгээр нь хоёр бизнесийн аль алинд хамаарна.

Нөхөрлөл хувьцааг нь худалдан авахдаа төлсөн үнийн дүнгийн 20-25% тэнцэх хэмжээний татварын дараах цэвэр ашгийг бизнес жил бүр олдог. Түүнчлэн, цэвэр ашгаас бизнест буцаан хөрөнгө оруулах огт шаардлагагүй - Цэвэр ашгийг 100% хувьцаа эзэмшигчдийн гар дээр тараах боломжтой. Хамгийн чухал нь, цэвэр ашгаас бизнест нэмэлт хөрөнгө оруулалт хийгдээгүй атал бизнесийн ашиг жилээс жилд өсөн нэмэгддэг.

Манайдаа л ижилгүй энэ хоёр бизнесийн хувьцааг эзэмшиж буйн хувьд нөхөрлөл эдгээрээс ирээдүйд өндөр өгөөж хүртэнэ гэдэгтээ итгэл дүүрэн буй. Нөхөрлөл цаашид гадаадын хувьцаануудад хөрөнгө оруулж эхлэхээр гадны зарим хөрөнгийн захуудыг анхааралтай ажиглан судалсан хэвээр.

Энэ хүрээд захидлаа төгсгөе. Хурал дээрээ үргэлжлүүлэн ярилцацгаая. Нөхөрлөлийн ээлжит хурал 3-р сарын 31-ний Ням гарагт 15:00-16:00 цагийн хооронд Мессенжерээр зохион байгуулагдана. Хуралдаа идэвхтэй оролцохыг та бүхнээс хүсье.

Өөрсдийн хөлс, хүч шингэсэн хөрөнгөө удирдуулахаар нөхөрлөлд итгэл хүлээлгэсэнд баярлалаа.

Хүндэтгэсэн,

[Нөхөрлөлийн гүйцэтгэх захирал]

2024 оны 3-р сарын 30

2021 оны эцэст нөхөрлөлийн нэгж эрхийн үнэ цэн 10’359₮ байсан бол 2022 оны эцэст 8’882₮ болж буурав. Нөхөрлөл, улмаар, өнгөрсөн жилд 14.3% алдагдал хүлээсэн.

2022 онд нөхөрлөлд хөрөнгө шилжүүлсэн хамтрагчдын хувьд, хүлээсэн алдагдал нь үүнээс ялгаатай буй. Энэ нь нэгж эрхийн үнэ цэн хэд байх үед, ямар хэмжээний хөрөнгө нөхөрлөлд оруулсанаас хамаарна. Таны нөхөрлөлд оруулсан хөрөнгийн бүртгэл, өгөөж, алдагдалын тооцооллыг энэхүү захианд хавсаргалаа.

Монголын хөрөнгийн биржийн Топ-20 индекс харин өнгрөгч жилд 15.4% буурсан. Өөрөөр хэлвэл, дотоодын хөрөнгийн захын үнэлгээ унасантай (15%) бараг адил хэмжээгээр нөхөрлөлийн хөрөнгийн үнэ цэн буурсан (14%) гэсэн үг.

Нөхөрлөлийн нийт хөрөнгийн 90% гаруй нь дотоодын хоёр хувьцаанаас, үлдсэн хэсэг нь бэлэн мөнгөнөөс бүрдэж буй. Иймээс, нөхөрлөлийн хөрөнгийн үнэ цэн зах зээлийн жишгээ даган буурсанд гайхах зүйлгүй мэт санагдаж болох юм. Гэвч, үүнд гайхах шалтгаан бас бий.   

Учир нь, нөхөрлөлийн эзэмшиж буй хувьцаануудын үнэ унах бараг боломжгүй гэхэд хэтрүүлэг болохгүй. Зах зээлийн үнэ нь цаашид хямдрах боломжгүй болтлоо, тийм итгэмээргүй хямдаар үнэлэгдэж буй хувьцаанууд юм. Гэвч, тэдгээрийн нэгийнх нь үнэ хямд дээрээ нэмээд хямдрасан хэрэг.

Хямд тусмаа хог гэсэн үг биш. Эсрэгээрээ, манайдаа хамгийн шилдэгт тооцогдох хоёр бизнесийн хувьцааг нөхөрлөл эзэмшиж буй тухай өмнөх жилийн захианд дурьдсан билээ. Эдгээр хувьцаануудаас нөхөрлөл нэг ширхэгийг ч зараагүй, цаашид ч арилжиж, худалдах бодолгүй байна.

Зарж үрэх нь бүү хэл, ийм сайн хувьцаануудын нэгийнх нь үнэ навс унах тусам, үргэлжлүүлэн худалдан авсаар байв. Дотоодын хөрөнгийн захын лангуун дээрх хамгийн чанартай бараануудын нэгэнд ийнхүү ‘цочир хямдрал’ зарлагдсаныг зүгээр хараад суух гэж үү? Мэдээж үгүй.

Жилийн инфляци 13.2% хүрч, бүх зүйлийн үнэ тэнгэрт хадаж байхад нөхөрлөл, ийнхүү, туйлын үнэ цэнтэй бизнесийн хувьцааг асар хямдаар зах зээлээс түүсэн. Иймээс, нөхөрлөл 2022 онд алдагдал хүлээсэн гэхээсээ илүүтэйгээр ашигтай наймаа хийж чадсан гэж миний зүгээс дүгнэж буй.

Нөхөрлөл зөвхөн ‘ашигтай наймаанууд’ л хийсээр ирсэн юм бол, үр дүн нь хаана байна? Эдгээр хувьцаанууд өгөөж өгөх юм уу, ер нь? Хэрэв өгөх бол, хэзээ? Шорддог найз чинь, хэрэвзээ, ингэж асуувал, хэрхэн хариулж болох талаар цугтаа түр бодоод үзье.

Хувьцаанд хөрөнгө оруулах нь, үндсэндээ, ирээдүйд буй болох баялагаас хувь эзэмшихийн тулд өнөөдөр төлбөр төлөхийн нэр. Төлбөрөө төлсөнөөр ажил дуусдаггүй, харин ч хамгийн чухал ажил эхлэдэг. Тэр нь хөрөнгө оруулсан бизнес чинь жилээс жилд илүү их баялаг бүтээн, хуримтлуулж буй эсэхийг хөндлөнгөөс тэвчээртэйгээр ажиглан суух явдал юм.

Цөөн жилийн дотор их хэмжээний баялаг шинээр бүтээгдэх эсвэл сүйтгэгдэх боломж хомс. Иймээс, ‘хүний сайныг ханилан байж мэднэ, хүлгийн сайныг унан байж мэднэ’ гэдгийн адилаар хувьцааны сайныг хадгалан, харан, хүлээн байж л мэдэх боломжтой. Өөрөөр хэлвэл, нөхөрлөлийн эзэмшиж буй хувьцаануудын сайн, мууг шүүхэд одоогоор эрт байна.

Нөхөрлөл хувьцааг нь эзэмшдэг бизнесүүд дунджаас хол илүү хурдаар баялаг бүтээсээр буй - Дараагийн тав, арав, хорин жилд ч эрч нь саарах учиргүй. Бүтээж, бий болгосон баялаг нь хуримтлагдан томорсоор нэг мэдэхнээ ‘уул овоо’ шиг болох нь дамжиггүй. Үүнээс нөхөрлөлд ногдох хувь нь, энэ зуур, ‘богийн дайтайгаас бодын дайтай’ болсон байх вий.

Хөрөнгийн захаас хувьцаа худалдан авах амархан. Тухайн хөрөнгө оруулалт үр өгөөжөө өгөхийг хүлээнэ гэдэг харин амаргүй. Үүнээс ч хэцүү, оюун ухаан сорьсон, гэхдээ миний л хувьд хамгийн кайфтай нэг ажил бий. Тэр нь аль бизнесийн хувьцааг худалдан авахаа сонгож шийдэх билээ.

Энэ чиглэлд нөхөрлөл чамгүй их ажил амжууллаа. Тухайлвал, Хятадын Шанхай, Шэньжэнь, Хонконг, Сингапур, Лондон, Америк, Европын хөрөнгийн захуудыг, үндсэнд нь, ‘нэгжиж’ дууслаа. Улмаар, хэдэн зуун хувьцаануудыг шинжиж сонжив. 

Үүнээс арав, хорин зэгсэн сайн хувьцааг сорчлон сонгож, гүнзгийрүүлэн судалсаны үндсэн дээр заримыг нь ирээдүйд худалдан авахаар ‘тоочиглов’. Эдгээр хувьцаануудын цаана, сонирхуулахад, Хятадын усан цахилгаан станц, Индонезийн нүүрсний уурхай, Английн барилгын компани, Польшын хог хаягдал боловсруулах үйлдвэр, Эстонийн усан боомт зэрэг төрөл бүрийн бизнесүүд бий.

Энэ хүрээд тайлангаа өндөрлөе. Хурал дээрээ үргэлжлүүлэн тухтай ярилцацгаая. Нөхөрлөлийн ээлжит хурал 1-р сарын 30-ны Даваа гарагт 19:00-20:00 цагийн хооронд цахимаар явагдана. Доорх холбоосоор орж, хуралдаа идэвхитэй оролцохыг та бүхнээс хүсье.

Өөрсдийн хөлс, хүч шингэсэн хөрөнгөө удирдуулахаар нөхөрлөлд итгэл хүлээлгэсэнд баярлалаа.

Хүндэтгэсэн,

[Нөхөрлөлийн гүйцэтгэх захирал]

2023 оны 1-р сарын 28

2020 оны сүүлээр нөхөрлөл анх байгуулагдахад 10'000₮ тутамд нэг нэгж эрх ногдож байв. 2020 он дуустал энэ тоо өөрчлөгдөөгүй. Учир нь нөхөрлөл хөрөнгө оруулж эхлээгүй байсан билээ.

2021 оны эхээр нөхөрлөл хөрөнгө оруулж эхлэснээр нэгж эрхийн үнэ цэн хөдлөж эхлэсэн - Оны дундуур 11'183₮ хүрсэн нь хамгийн өндөр түвшин байсан бол оны эцэст 10'359₮ болсон. Өөрөөр хэлвэл, нөхөрлөл 2021 онд 3.6% өгөөжтэй ажилласан.

Зарим хамтрагчидын хувьд, нөхөрлөлд оруулсан хөрөнгийн 2021 оны өгөөж үүнээс ялгаатай буй. Энэ нь нэгж эрхийн үнэ цэн хэд байх үед, ямар хэмжээний хөрөнгө нөхөрлөлд оруулсанаас хамаарна. Та өөрийн хөрөнгө оруулалтын өгөөжийн тооцоололтой хавсралтаас танилцах боломжтой.

2021 онд Монголын хөрөнгийн биржийн Топ-20 индекс 120% гаруй өссөн. Индексийн бүтцийг яг таг хуулбарлан, өөр юунд ч толгой гашилгалгүйгээр хөрөнгө оруулалтын багц бүрдүүлсэн бол 120% өгөөж олох байсан гэсэн үг.

Гэтэл нөхөрлөлийн гүйцэтгэл босго өгөөж болох жилийн 12% ч хүрсэнгүй. Түүгээр ч үл барам нөхөрлөлийн нийт хөрөнгийн ердөө тал гаруй хувиар л хөрөнгө оруулжээ. Ийм бүтэлгүй, хойрго нөхрөөр хөрөнгөө удирдуулах хэрэг ер нь байна уу? гэж та бодож байж болох юм.

Бүтэлгүй гэдгээс яриагаа эхэлье. Бүтэлтэй, бүтэлгүйг зорилгодоо хүрсэн эсэхээр тодорхойлох нь зүйтэй. Нөхөрлөлийн зорилго энгийн: хамтрагчидын хөрөнгийн үнэ цэнийг боломжын хурдаар, урт хугацааны туршид тогтвортойгоор өсгөх. Хөрөнгийг өсгөн арвижуулах шалгарсан 'жор' энэ билээ.

Боломжын хурдаар хөрөнгийг өсгөнө гэдэг нь өндөр өгөөж олох боломжыг зориудаар тойрон өнгөрнө гэсэн үг биш. Хөрөнгөө тогтмол өсгөж л байвал, жил бүр даруухан өгөөж хүртлээ ч тэр нь бид зорилгодоо хүрэхэд хангалттай гэсэн санаа. Үнэндээ, жил бүр 30%, түүнээс өндөр өгөөж өгч чадах хувьцаа манайд цөөн.

Харин, хөрөнгийг тогтвортойгоор өсгөх боломжийг үгүй хийдэг ганц зүйл нь хөрөнгөө бүр мөсөн алдах явдал юм. Том том тоонуудыг үржүүлэх явцад дунд нь нэг л тэг орсон бол үр дүн нь тэг гарна. Барианд түрүүлж орохын тулд эхлээд барианд орох хэрэгтэй гэж үг бий.

Дотоодын хөрөнгийн захын тайзнаа өнгөрсөн жилийн турш 'Хувьцааны үнэ дээшээ, дээшээ, бүр дээшээ…' хэмээх маршыг өдөр бүр хоороор дуулцгаав. Нөхөрлөлийн зорилготой нийцэхгүй тул энэ дууг нөхөрлөл түрэн дуулаагүй.

Учир нь, хувьцааг хэдий чинээ өндөр үнээр худалдаж авна, эрсдэл тэр хэрээр их, ирэх өгөөж нь ч төдий чинээ бага. Хувьцаануудын үнэ өссөөр, даруухан ч атугай өгөөж хүлээхээргүй түвшинд очсон.

Мөн, боломжит түвшинөөс хэт өндрөөр үнэлэгдсэн хувьцааг худалдан авах нь хэзээ дэлбэрэх нь тодорхойгүй тэсрэх бөмбөг олж өвөртлөхтэй адил. Өөрөөр хэлвэл, үнэ нь гэнэт өссөн шигээ навс унахад хөрөнгийнхөө дийлэнхийг нэг мөр алдах аюултай.

Нисдэггүй бор морийг нь идсэний төлөө Болдоггүй бор өвгөн Хан хурмастын хоёр чонын арьсыг хоншоорт нь унжуулаад явуулдаг. Тэд нисдэг бор морийг нь идэх даалгавартай байснаас тэр. Хан хурмастын чононуудын гаргасан алдааг таны өмнөөс хувьцаа сонгохдоо би давтахгүй байхыг хичээх болно.

Алдагдалаас айснаасаа болж, нөхөрлөл 2021 оны турш гараа хумхин суусан уу гэвэл үгүй. Хоёр ч сайн бизнесийн хувьцааг маш хямд үнээр худалдаж авсан. Ирэх жилүүдэд, энэ хоёр хувьцаанаас дориун өгөөж хүртэнэ гэдэгт эргэлзэхгүй байна.

Эдгээр хувьцаанууд нь хөрөнгийн зах зээл дээр цөөн тоогоор зарагддаг 'ховрын бараанууд.' Түүнчлэн, хямд үнээр олдох нь зах зээлд олон тоогоор нийлүүлэгдэхээсээ ч цөөн. Нөхөрлөлийн нийт хөрөнгийн бараг хагасыг нь 'ажилд оруулж' чадаагүй буйн шалтгаан нь энэ.

Энэ мэтчилэн, нөхөрлөл урт хугацааны зорилгоо биелүүлэхийн төлөө тухайн нөхцөлд тохирсон шийдвэрүүдийг гаргасаар ирлээ. Нөхөрлөлийн гүйцэтгэлийг ганц хоёр жилээр бус арав, хорин жилээр үнэлэж дүгнэхийг та бүгдээсээ хичээнгүйлэн хүсье.

Бид богино бус урт хугацааны үр дүнд үнэхээрийн төвлөрч чадвал нөхөрлөлд бодит давуу тал үүснэ. Учир нь, зах зээлд оролцогчдын дийлэнх нь урт хугацаанд үүсэх үнэ цэнэд бус өнөө маргаашийн үнийн хэлбэлзэлд ач холбогдол өгдөг. Эндээс олны тоолгүй орхисон эрдэнийг олж цуглуулах боломж нээгдэх юм.

Нөхөрлөлийн эзэмшиж буй хоёр хувьцаан дээр жишээ аваад үзье. Энэ хоёр хувьцааг цаг нь ирэхээр та бүхэндээ дэлгэрэнгүй танилцуулна аа. Харин, энэ удаад хоёр хувьцааны адил төстэй талуудад анхаарлаа хандуулъя.

Эдгээр хувьцаануудын цаана дараагийн тав, арав, хорин жилд их хэмжээний ашиг олох нь гарцаагүй 'чулуу' бизнесүүд бий. Үүнийг дагаад хувьцаануудын ханш ч ирээдүйд тогтмол өсөх нь дамжиггүй. Бенжамин Грэмийн хэлсэнээр, зах зээл бол богино хугацаандаа сонгуулийн санал тоолдог машин, урт хугацаандаа шилдгүүдийг шалихгүйгээс нь ангилан ялгадаг машин билээ.

Азаар, хоёр хувьцааны аль нь ч одоогоор 'халуухан' хувьцаанд тооцогдохгүй буй юм. Олны овоо хараанд өртөөгүй учраас л үнэ нь тэнгэрт хадчихаагүй, хямд олдож буй хэрэг. Ийнхүү 'гологдож', орхигдсон хувьцаанууд учир ойрын хугацаанд огцом өсөлт үзүүлэх магадлал нь ч мөн бага.

Чухам ийм хувьцаануудыг худалдан авах нь нөхөрлөлийн зорилгод яв цав нийцнэ. Энэ нь, нөгөөтэйгүүр, ойрын хугацаанд өндөр өгөөж бараг л хүртэхгүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрнө гэсэн үг.

Хэрэв би энэ жил тааруухан өгөөж тайлагнахаас айж ичээд ийм боломжыг шүүрэлгүй өнгөрсөн бол өөрсдийгөө хуурсан, тэнэг хэрэг болох байлаа.

Миний хувьд, цаашид ч зөв харагдахын тулд буруу үйлдэл хийх бус буруу харагдах байлаа ч зөв шийдвэрүүд гаргасаар байх болно гэдэгтээ итгэлтэй байна. Гэвч, хөрөнгийг удирдах хамгийн сайн арга барил байлаа ч удирдах хөрөнгөгүй бол ямар ч үр дүнд хүрэхгүй билээ. Хэрэв урт хугацаанд хөрөнгө оруулах нь зөв гэдэгтэй бид бүгд санал нэгдвэл энэ нь нөхөрлөлийн хувьд маш том давуу тал болон хувирна.

Энэ захиаг нөхөрлөлийн гишүүдэд бус хамтрагчид аа гэж хаягласан минь ч ийм учиртай. Нөхөрлөлийн гишүүн гэдэг албаны, хөндий хүйтэн нэр томъёо. Харин, амьдрал дээр бид хамтрагчид байх хэрэгтэй. Хамтрагчид нэг зорилгын төлөө санаа нэгтэйгээр хамтран зүтгэдэг шүү дээ.

Энэ хүрээд хөрөнгө оруулалтын тухай яриагаа дуусгая. Нөхөрлөлийн үйл ажиллагааны талаар товч мэдээлэл хүргээд захиагаа өндөрлөе.

Нөхөрлөлийн ээлжит хурал 1-р сарын 27-ны Пүрэв гарагт 15:00-17:00 цагийн хооронд цахимаар явагдана. Та бүхнийг доорх холбоосоор орж, хуралдаа идэвхитэй оролцохыг уриалж байна - Хурлын үеэр бүгдээрээ сайхан чөлөөтэй ярилцацгаая.

Хурлаар хэлэлцэх нэг чухал сэдэв бий. Тэр нь нөхөрлөлийн хөрөнгөөр гадны хөрөнгийн захууд дээр хөрөнгө оруулж эхлэх. Миний зүгээс, нөхөрлөлийн гэрээнд өөрчлөлт оруулах замаар энэ боломжыг нээж өгөх саналтай байна.

Хамтрагчид хүссэн үедээ нөхөрлөлийн данс тооцоотой танилцах боломжтой. Үүнийг хялбаршуулж, мэдээллийг хамтрагчийн гар дээр тавих нь миний ойрын зорилтуудын нэг. Энэ хүрээнд хөгжүүлж буй цахим самбар оны эхний хагаст багтаад бэлэн болчих болох болов уу!

Өөрсдийн хөлс, хүч шингэсэн хөрөнгөө удирдуулахаар нөхөрлөлд итгэл хүлээлгэсэнд дахин баярлалаа.

Хүндэтгэсэн,

[Нөхөрлөлийн гүйцэтгэх захирал]

2022 оны 1-р сарын 24